oKrakow.pl

Portal, Miasto Kraków Wydarzenia

Tokarczuk, Partum, Nowak – autorzy opery ahat ilī – Siostra bogów w rozmowie z Michałem Nogasiem Wydarzenia towarzyszące Sacrum Profanum Kraków 2018

W tym roku podczas festiwalu Sacrum Profanum zapraszamy na wydarzenie wyjątkowe – premierę opery ahat ilī – Siostra bogów, do której libretto napisała Olga Tokarczuk, a muzykę skomponował Aleksander Nowak. Poza dwoma spektaklami w reżyserii Pii Partum, w programie także spotkanie z twórcami tego niezwykłego dzieła. Olga Tokarczuk, Pia Partum i Aleksander Nowak w rozmowie z Michałem Nogasiem opowiedzą o kulisach powstawania tego niecodziennego spektaklu. 

Ahat ilī – Siostra bogów to utwór, który powstał na bazie powieści Anna In w grobowcach świata. To pierwsza opera zrealizowana na podstawie prozy Tokarczuk, lecz wcale nie pierwsza adaptacja, wcześniej był chociażby Pokot Agnieszki Holland, zrealizowany na podstawie książki Prowadź swój pług przez kości umarłych. Z tym, że trawestacja tekstu powieści na libretto to zupełnie inne wyzwanie. Tu się używa zupełnie innych środków do komunikacji zwykłej treści. W związku z tym, przygotowywałam się do tego, czytałam libretta różnych oper, patrzyłam jak to jest zrobione, zaczęłam jeździć też oglądać opery i w końcu się odważyłam i powiem szczerze, że potem to była dosyć przyjemna praca. To było takie jakby wyciąganie kwintesencji z tej całej wielostronicowej powieści, a właściwie to zapomnienie, tego jak to było/zostało napisane  i jeszcze raz w krótkich zwartych słowach opowiedzenie tego na nowo – wyjaśnia Olga Tokarczuk.

Samo libretto  powstało w języku polskim, w inscenizacji natomiast usłyszymy je w tłumaczeniu na angielski, akadyjski, łaciński, starogrecki, prasłowiański oraz aztecki.

Olga Tokarczuk opowiada o genezie tego pomysłu. Było to tak, że kilka lat temu pojechałam do Poznania zobaczyć przedstawienie Space Opera, libretto napisał mój dobry przyjaciel, bułgarski wielki pisarz Georgi Gospodinow i muzykę do tego zrobił właśnie Aleksander Nowak i prawdę mówiąc, to byłam zafascynowana tym, co oni zrobili, jak pisarz epicki, powieściopisarz zmienił swoje możliwości pisania i napisał tekst kompletnie odleciany, który się na dodatek dał dziwnie i świetnie pokazać w takiej formie jaką jest opera, czyli formie szczególnej, wielowymiarowej,  pozwalającej sobie na wielowymiarowy patos w poziomach przekazu i według mnie to się udało bardzo. Rozmawiałam po tej operze gdzieś w kuluarach z Alkiem Nowakiem i to wtedy był mój pomysł, pomyślałam sobie, że jest takie jedno dzieło, które gdzieś tam kiedyś napisałam i że jest to Anna In w grobowcach świata.

Pełen tekst libretta i rozmowę z autorką przeczytać można w najnowszym numerze „Czasu Literatury”.

17 września, godz. 17.30, S4 ICE Kraków

MEDUZA / NPDLGŁŚĆ / SNGL PLR

Tegoroczny festiwal otworzy niezwykle ilustracyjne wydarzenie przygotowane specjalnie na zamówienie Sacrum Profanum i Bôłt Records – Meduza. Zainteresowanie Witolda Szalonka (Głowy Meduzy) dźwiękiem oznacza afirmację całej jego filozofii. I tak w Tryptyku o Meduzie – mitologicznym stworze o wężowych włosach – muzyka nagle zaczynie przypominać ilustrację. Jedną z części tryptyku jest Głowa Meduzy, przygotowana na flet prosty. Na rzecz popularyzacji tego instrumentu od wielu lat działa Dominik Strycharski. To jego drugi projekt, w którym do utworu wyjściowego, rozwijającego szczególną technikę kompozytorską lub wykonawczą, dopisuje własną odpowiedź w DUCHu pierwowzoru (pierwsze były Melodie Louisa Andriessena).

Cricoteka, ul. Nadwiślańska 2-4, Kraków

Doing by Not Doing / EMNCPCJ / NPDLGŁŚĆ

Sztuka transkrypcji muzyki i komunikowania jej pomiędzy twórcą i wykonawcą była inspiracją do powołania kameralnej orkiestry noise’owej GGR Betong. Zespół powstał, by wykonać utwór Doing by Not Doing Zbigniewa Karkowskiego – w hołdzie zmarłemu w 2013 roku kompozytorowi. Radykał mieszkał w latach 80. w Gothenburgu, którego lokalni twórcy postanowili oddać mu cześć. Koncert okazał się sukcesem, a przez to nie jednorazowym wydarzeniem. Zespół od tego czasu konsekwentnie buduje repertuar noisowych kompozycji pisanych specjalnie z myślą o nich lub transkrypcji utworów innych estetyk na ich specyficzną modłę (np. utwór Pauline Oliveros).

Cricoteka, ul. Nadwiślańska 2-4, Kraków

Żywioł / SNGL PLR / EMNCPJ

Kasper T. Toeplitz wraca na festiwal, tym razem w roli wykonawcy. Toeplitz był tym, który namówił pionierkę muzyki elektronicznej do napisania pierwszego utworu na instrument. Éliane Radigue – twórczyni głębokiego minimalizmu od końca lat 50., po półwieczu pracy twórczej z syntezatorami, zaczęła tworzyć muzykę na instrumenty, przeznaczoną dla konkretnych wykonawców. Utwór Elemental II jest drugim utworem tego typu, właściwie drugą wersją pierwszego, napisanym na usilne prośby Toeplitza na bas elektryczny. Żywioł to kompozycja do głębokiego słuchania.

Cricoteka, ul. Nadwiślańska 2-4, Kraków