Od 10 kwietnia w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego w Krakowie można oglądać wyjątkową wystawę „Gotyk w Karpatach”. To pierwsza tak szeroka próba ukazania sztuki późnego średniowiecza w ujęciu obejmującym cały region Karpat – bez podziałów współczesnymi granicami.
Ekspozycja prezentuje blisko sto dzieł – obrazów i rzeźb – sprowadzonych z dziewięciu krajów. Uzupełnia je specjalnie przygotowana dokumentacja fotograficzna, dzięki której można zobaczyć również te realizacje, których nie da się przenieść, jak malowidła ścienne czy elementy architektury. Całość tworzy spójną opowieść o Karpatach jako przestrzeni intensywnej wymiany artystycznej, gdzie idee, style i dzieła swobodnie przekraczały granice.
Wystawa pokazuje region jako żywy organizm kulturowy, w którym te same warsztaty działały po obu stronach gór, a artyści i ich prace funkcjonowali w ciągłym dialogu. To spojrzenie pozwala dostrzec ciągłość rozwoju sztuki oraz wzajemne inspiracje, które przez wieki kształtowały lokalne tradycje.
Na ekspozycji znalazły się zarówno dzieła dobrze znane badaczom, jak i obiekty odkryte lub na nowo zinterpretowane dzięki współczesnym pracom konserwatorskim i badaniom terenowym. W niektórych przypadkach udało się również – choćby na czas wystawy – połączyć rozproszone elementy dawnych realizacji, co stanowi wyjątkową wartość dla odbiorców.
Wśród najcenniejszych obiektów prezentowanych w Krakowie znajduje się m.in. popiersie będące jedynym zachowanym fragmentem słynnego Krucyfiksu Ostrzyhomskiego, a także monumentalna figura św. Jana Chrzciciela autorstwa Wita Stwosza młodszego. Szczególną uwagę przyciąga również Chrystus Frasobliwy Mistrza Pawła z Lewoczy – dzieło uznawane za jedno z najwybitniejszych w dorobku tego artysty. Na wystawie można zobaczyć także Krucyfiks Siedmiogrodzki, który przez wieki był ważnym obiektem kultu w Wiedniu.
Ekspozycja ma także wymiar refleksyjny. Przypomina o wspólnocie kulturowej regionu, która została przerwana m.in. przez inwazję osmańską pięć wieków temu, a w późniejszych stuleciach przesłonięta przez narracje narodowe. Wystawa proponuje inne spojrzenie – skupione na tym, co łączy, a nie dzieli. To próba odnalezienia śladów dawnej jedności i wspólnego dziedzictwa.
„Gotyk w Karpatach” można oglądać do 9 sierpnia 2026 roku w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego w Krakowie przy al. 3 Maja 1.
Źródło: https://karnet.krakowculture.pl/63240-krakow-gotyk-w-karpatach
